สูตรอาหารสายยาง! มีสารอาหารที่ครบ 5 หมู่ การทำ อาหารปั่นผสม (Blenderized Diet - BD) ให้ครบ 5 หมู่นั้น หัวใจสำคัญคือ "สัดส่วนที่สมดุล" และ "ความเนียนละเอียด" ครับ โดยทั่วไปนักกำหนดอาหารมักแนะนำสูตรมาตรฐานที่ให้พลังงาน 1 กิโลแคลอรี่ต่อ 1 ซีซี (1:1)
สูตรอาหารสุขภาพมาตรฐาน (ปริมาณรวมประมาณ 1,000 ซีซี) ที่สารอาหารครบถ้วนสำหรับผู้ป่วยทั่วไปครับ
1. วัตถุดิบและสัดส่วน (5 หมู่)
หมู่ที่ สารอาหาร วัตถุดิบที่แนะนำ ปริมาณโดยประมาณ
1 โปรตีน อกไก่ลอกหนัง หรือ เนื้อปลาขาว 150 - 200 กรัม
2 คาร์โบไฮเดรต ฟักทอง หรือ ข้าวสวย (ต้มเละ) 150 - 200 กรัม
3 วิตามิน (ผัก) ผักกาดขาว หรือ ตำลึง (ต้มเปื่อย) 100 กรัม
4 แร่ธาตุ (ผลไม้) กล้วยน้ำว้าสุก (ช่วยเรื่องความหนืด)1 - 2 ลูก
5 ไขมันดี น้ำมันรำข้าว หรือ น้ำมันมะกอก 2 - 3 ช้อนโต๊ะ
- ตัวละลาย น้ำต้มสุก เติมจนครบ 1,000 ซีซี
หมายเหตุ: สามารถเติม ไข่ต้ม (เฉพาะไข่ขาว) เพิ่มได้ 2-3 ฟอง หากต้องการเพิ่มโปรตีนโดยไม่เพิ่มคอเลสเตอรอล
2. ขั้นตอนการเตรียมอย่างละเอียด
การปรุงสุก: นำเนื้อสัตว์ ผัก และข้าว ต้มในน้ำสะอาดจน เปื่อยยุ่ย 100% (เนื้อสัตว์ที่สุกยากควรหั่นชิ้นเล็กๆ ก่อนต้ม)
การปั่น: นำวัตถุดิบที่ต้มสุกแล้วใส่เครื่องปั่น เติมกล้วยน้ำว้า น้ำมัน และน้ำต้มสุก ปั่นด้วยความเร็วสูงจนเนื้ออาหารเนียนละเอียดเป็นเนื้อเดียวกัน
การกรอง (สำคัญมาก): นำอาหารที่ปั่นเสร็จแล้วมา กรองผ่านกระชอนตาถี่ 2 ชั้น เพื่อแยกกากใยที่ปั่นไม่ละเอียดออก ป้องกันสายยางอุดตัน
การบรรจุ: แบ่งใส่ภาชนะที่สะอาด (ลวกน้ำร้อน) แยกตามปริมาณแต่ละมื้อ (เช่น มื้อละ 250 - 300 ซีซี) ปิดฝาให้สนิท
3. เทคนิค "สูตรสุขภาพ" สำหรับผู้ดูแล
สีของอาหาร: หากใส่ฟักทองเยอะ อาหารจะมีสีเหลืองน่ารับประทานและให้วิตามินเอสูง แต่หากใช้ผักใบเขียวเยอะอาหารอาจมีสีเข้มขึ้น ซึ่งเป็นเรื่องปกติจากธรรมชาติครับ
ความหนืด: หากปั่นเสร็จแล้วพบว่าอาหารข้นเกินไปจนไหลลงสายลำบาก ให้เติมน้ำต้มสุกเพิ่มทีละน้อยจนได้ความหนืดคล้าย "นมข้นจืด"
น้ำตาลและเกลือ: ไม่ควรเติม เว้นแต่แพทย์สั่ง เพื่อคุมระดับความดันและน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยให้คงที่
⚠️ ข้อควรระวังในการเก็บรักษา
แช่เย็นทันที: หลังปั่นและแบ่งมื้อเสร็จ ต้องนำเข้าตู้เย็น (ช่องธรรมดา) ทันที เก็บได้ ไม่เกิน 24 ชั่วโมง
ห้ามอุ่นด้วยไมโครเวฟ: เพราะจะทำให้โปรตีนจับตัวเป็นก้อนแข็งจนสายตัน ให้ใช้วิธีตั้งทิ้งไว้ที่อุณหภูมิห้อง 15-30 นาทีจนหายเย็นก่อนให้ผู้ป่วย
